HomeKennisbankAandrijvingenHoe bereken ik het benodigde koppel?
Terug naar Kennisbank Aandrijvingen

Hoe bereken ik het benodigde koppel?

Het benodigde koppel bepaalt welke pneumatische aandrijving u kiest. Het hangt af van het afsluiterkoppel, een veiligheidsfactor en, bij veerretour, van het veerkoppel. Deze pagina legt de berekening stap voor stap uit, zonder in te vullen wat in het datasheet van de afsluiter thuishoort.

Laatst bijgewerkt: 5 juli 2026

Stap 1: het afsluiterkoppel

De basis van de berekening is het koppel dat de afsluiter vraagt om te openen en te sluiten, het kleppenkoppel. Dit staat in het datasheet van de afsluiter en geldt bij een bepaalde werkdruk, medium en temperatuur. Neem de waarde die past bij uw werkelijke bedrijfsomstandigheden. Schat dit koppel niet: bij een vervuild medium of hogere druk kan het fors hoger liggen.

Stap 2: de veiligheidsfactor

Op het afsluiterkoppel past u een veiligheidsfactor toe. Voor schone media wordt vaak 1,25 tot 1,5 aangehouden, bij vervuilde media of afsluiters die zelden bewegen hoger. De exacte factor hangt af van de toepassing en de aanbeveling van de fabrikant.

Benodigd koppel = afsluiterkoppel x veiligheidsfactor.

Stap 3: de aandrijving kiezen

Vergelijk het benodigde koppel met het uitgangskoppel van de aandrijving, bij de luchtdruk die u werkelijk beschikbaar heeft:

  • Dubbelwerkend (DA). Het uitgangskoppel bij uw luchtdruk moet over de hele slag groter zijn dan het benodigde koppel.
  • Veerretour (SR). Reken beide richtingen door, zowel de luchtslag als de veerslag. De veer moet de afsluiter ook zonder lucht met voldoende koppel dichtdrukken of openen. Het laagste punt in het koppelverloop is bepalend. Kijk bij SR dus niet alleen naar het luchtkoppel.

Let op het koppelverloop

Het koppelverloop hangt af van de aandrijftechniek. Een scotch yoke levert een verhoogd koppel aan begin en einde van de slag, een rack and pinion een lineair koppel. Reken daarom met de waarde op het kritieke punt van de slag. Het verschil leest u in scotch yoke of rack and pinion en de keuze tussen dubbelwerkend en veerretour.

OMAL en de configurator

De exacte koppels per maat en per luchtdruk staan in het OMAL datasheet. Met de koppelcalculator stelt u de combinatie van afsluiter en aandrijving samen en ziet u welke maat bij uw koppel past. Meer over het programma leest u op de pagina OMAL pneumatische aandrijvingen.

Veelgemaakte fouten

  • Bij veerretour alleen naar het luchtkoppel kijken en de veerslag vergeten.
  • Het afsluiterkoppel schatten in plaats van uit het datasheet halen bij de juiste druk en medium.
  • Rekenen met de verkeerde luchtdruk, hoger dan werkelijk beschikbaar.
  • Het flensmoment van ISO 5211 negeren, waardoor de flens de limiet wordt.
Twijfelt u over het benodigde koppel? ADL Appendages bepaalt samen met u de juiste OMAL aandrijving op basis van het afsluiterkoppel, de veiligheidsfactor en de beschikbare luchtdruk.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken ik het benodigde koppel?

U neemt het afsluiterkoppel uit het datasheet bij uw werkdruk en medium, en vermenigvuldigt dit met een veiligheidsfactor. Het uitgangskoppel van de aandrijving moet bij uw luchtdruk over de hele slag groter zijn dan het benodigde koppel.

Welke veiligheidsfactor gebruik ik?

Voor schone media vaak 1,25 tot 1,5, bij vervuilde media of afsluiters die zelden bewegen hoger. De exacte factor hangt af van de toepassing en de aanbeveling van de fabrikant.

Waarom is een veerretour aandrijving lastiger te berekenen?

Omdat u beide richtingen moet doorrekenen, de luchtslag en de veerslag. De veer moet ook zonder lucht voldoende koppel geven. Het laagste punt in het koppelverloop is bepalend.

Waar vind ik het afsluiterkoppel?

In het datasheet van de afsluiter, bij de betreffende werkdruk, medium en temperatuur. Schat dit niet, want het kan sterk verschillen per uitvoering.

‹ Terug naar de kennisbank